พระกริ่งพรหมมุนี สมเด็จพระสังฆราช(แพ) วัดสุทัศน์ พ.ศ.2455 - พ.ศ.2465

พระกริ่งพรหมมุนี คือพระกริ่งสายวัดสุทัศนเทพวรารามอันเป็นสุดยอดตำนานพระเครื่องของสยาม จัดสร้างโดยสมเด็จพระสังฆราช (แพ ติสฺสเทวมหาเถร) ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2455 - พ.ศ. 2465 (บางบันทึกระบุถึงปี พ.ศ. 2466) ขณะที่พระองค์ทรงดำรงสมณศักดิ์เป็นราชาคณะที่ "พระพรหมมุนี" ถือเป็นหนึ่งในพระกริ่งยุคต้นที่มีค่านิยมสูงมากในวงการพระเครื่องและหาชมได้ยากยิ่ง
ข้อมูลสำคัญและประวัติการจัดสร้าง
ปฐมเหตุการสร้าง: มีที่มาจากตำราโบราณเพื่อนำไปทำน้ำพระพุทธมนต์รักษาโรคภัยไข้เจ็บ ดังเช่นกรณีที่ทรงทำน้ำมนต์รักษาอหิวาตกโรคให้แก่สมเด็จพระวันรัต (แดง) จนหายเป็นปกติ
การจำแนกหมวดพิมพ์: พระกริ่งในยุคนี้แยกออกเป็น 2 หมวดหลัก คือ
พิมพ์เขมรน้อย (พิมพ์เล็ก): ถอดแบบและดัดแปลงย่อส่วนมาจาก "พระกริ่งบาเก็ง" ของกัมพูชา โดยมีนายช่างเริน แห่งบ้านช่างหล่อ เป็นผู้เทหล่อ
พิมพ์กริ่งใหญ่: ใช้แม่พิมพ์พระกริ่งใหญ่ที่ทรงยืมมาจากพระยาศุภกรบรรณสาร (นุ่ม วสุธาร)
รุ่นเด่นในยุคนี้ (พ.ศ. 2459): มีรุ่นสำคัญคือ "รุ่นถวายสำรับ" หรือรุ่นฉลองพระชนมายุครบ 5 รอบ (60 พรรษา) จัดสร้างขึ้นเพียง 61 องค์ เพื่อประทานให้แก่ศิษย์ที่ร่วมจัดสำรับถวายพระเถระในวาระนั้น
เนื้อโลหะและกระแสวรรณะ: โลหะหลักเป็นเนื้อนวโลหะสายวัดสุทัศน์แท้ ๆ เนื้อในจะมีกระแสสีนากสุกอมขาว เมื่อทิ้งไว้จนเนื้อกลับจะกลายเป็นดำสนิทดั่งนิล ส่วนรุ่นปี พ.ศ. 2460 ที่พระยาศุภกรสร้างจะใช้ชนวนพระพุทธชินราช วัดเบญจมบพิตร วรรณะจึงออกกระแสเหลือง
พุทธคุณ: โดดเด่นอย่างยิ่งในด้านการทำน้ำมนต์ขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บ เมตตา มหานิยม แคล้วคลาดปลอดภัย และความเจริญรุ่งเรือง
พระกริ่งพรหมมุนีทุกองค์จะผ่านพิธีเทหล่อและแต่งองค์พระอย่างประณีตโดยช่างแต่งยุคเก่า เช่น อาจารย์นิรันดร์ แดงวิจิตร (อ.หนู) ทำให้มีความงดงามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวและมีมูลค่าการสะสมอยู่ในหลักหลายๆล้านบาท